Leerarrangement

We kennen allemaal het type les zoals we dat allemaal kennen. Leerling komt binnen, docent zorgt dat de bende stil is, hun spullen op tafel leggen en hun mond houden. Docent vertelt een verhaal, leerlingen mogen op gezette tijden reageren. Als docent klaar is, mogen leerlingen aan het werk. Dat noemen we frontaal lesgeven want de aandacht van de docent is “en face” gericht op de leerling. Ander eigenschap is dat de verantwoording over hoe de les gaat bij de docent ligt.

Nu zijn er een aantal manieren waarmee docenten proberen de verantwoording en aandacht te verschuiven van de docent naar de leerling. Flipped classroom is een moderne term om dat ongeveer aan te duiden. Jelmer Evers is de Flip goeroe in Nederland. Nog extremer is mijn idee over levelschool. Ik heb alleen de moed of kans nog niet dat uit te voeren. In het verleden ben ik bezig geweest met Natuurlijk Leren op onze VMBO-tl school. Het was bedoeld voor leerlingen die iets meer wilden.

En ik kan me de allereerste les nog heel goed herinneren. Vooral het flippen van de klas. Letterlijk. Ik liep van mijn “normale” les naar het Natuurlijk leren lokaal. De deur was dicht maar het was allerminst stil aan de andere kant. Er leek wel een opstand aan de gang. Op het moment dat ik de deur open deed, draaiden een paar hoofden naar me toe en werd ik vervolgens bestormd door een aantal leerlingen, waardoor ik niet het lokaal in kon.
“Kunt u die stamboom opdracht even uitleggen?”, “Wanneer ging ik mijn eerste workshops doen?”, “Kunt u de examenvragen even aftekenen?”. En dat schreeuwend door elkaar.
Mijn wedervraag was of ik binnen mocht komen. Dat mocht, als ik maar… Het bizarre gevoel dat je dus al achter loopt op het moment dat je binnen komt en dat een super fijn gevoel is en leerlingen zelf aangeven wat hun behoeftes zijn is waanzinnig. Ze hadden immers de opdrachten al en ze hadden al school gehad, dus waren ze voorbereid op wat ze gingen vragen. De leerlingen zorgden voor hun werk en de docent faciliteerde, verwees, vroeg en beoordeelde. Bij Natuurlijk Leren is het een totaalconcept van klassen die met een team vakdocenten te maken hebben. Daardoor stond het als een huis en werkte het goed. Helaas mocht dit concept op onze school maar 5 jaar bestaan.

Ik bleef altijd een beetje verlangen naar die eerste les (en de 4 jaar daarna). Ik ben onbewust naar een vorm blijven zoeken die dat een beetje nastreeft. Niet zo zeer meer naar een manier waar de leerling de volledige verantwoording heeft, maar iets tussen docent en leerling in. Dat past ook het beste bij mijn school en daar uit volgend de leerling die voor onze school gekozen heeft.

Leerarrangement

Leerarrangement

En toen kwam het leerarrangement van Frans Ottenhof op mijn weg. Notabene een oud collega van mij. Een leerarrangement (LA) heeft veel weg van Natuurlijk Leren, echter het is niet schoolbreed maar per vak in te passen. En natuurlijk daardoor veel kleiner en dus makkelijker op te zetten.

Het woord arrangement kun je letterlijk nemen. Het is een soort menukaart waar leerlingen uit kiezen wat ze willen doen. Een aantal opdrachten zijn verplicht, een uit een ander aantal oprachten mag je als leerling een keuze maken. Ik heb daar een overzicht van workshops aan toegevoegd en wat er besproken wordt. Hiermee heeft de leerling een overzicht van ongeveer 6 weken werk of 1 thema uit ons boek.

Je rol als docent verandert direct. Nu kom ik binnen en vragen leerlingen of ik een bepaalde workshop wil doen. Die doe ik klassikaal (zie later) en daarna maken leerlingen een keuze waar ze mee aan de slag gaan. Soms wilt een groepje extra uitleg, een ander A3 voor een begrippenlijst, weer anderen willen achter een device, en zo verder. Als iedereen weet wat zijn/haar plan is kan ik mijn extra uitleg doen en daarna rond lopen. En dan ben je uitlegger (van een opdracht of stukje theorie), spelleider, coacher en faciliteerder. En natuurlijk controleur en aftekenaar. Er wordt met je onderhandeld en er wordt gesjacherd. Dat hoort er ook bij. De rol van de docent is veel actiever. Een leerling kan een LA niet doen zonder vragen te stellen. Daarvoor zijn de opdrachten te summier uitgelegd. En dat eist best veel van een leerling en de docent. Je komt sneller tegen je eigen grenzen aan en de tijd vliegt.

Omdat we nou eenmaal een cijferschool zijn en er inzet/werkhouding moet worden beoordeelt is er een puntensysteem bij bedacht. Dit is ook een beetje game based merk ik. Leerlingen gaan opeens thuis werken zodat ze wat extra puntjes krijgen, of vragen welke opdracht snel punten oplevert als er nog weinig tijd is. En natuurlijk volgt er een good old Toets aan het einde.

Ander verschil zijn de workshops. In de 6 weken tijd geef ik ongeveer 7 klassikale instructies van ongeveer een 10 tot 30 minuten over 1 onderwerp. De rest van de uren werken de leerlingen. De workshops zijn min of meer gekoppeld aan de opdrachten, maar dekken niet alle stof af. Willen leerlingen meer, ….. dan vragen ze dat. En dat doen ze. Bij ons is in tegenstelling tot bij Frans Ottenhof elke workshop verplicht en tevens dan startmoment van een les. Frans Ottenhof kiest er voor om de workshops ook op te nemen in het LA. Ik vond het voor ons niveau leerlingen (VMBO-tl) al keuze genoeg en dit ook sturing genoeg.

Wat me bij het schrijven van dit stukje ook opviel is dat een LA redelijk methode onafhankelijk is. Het is gebeurt dat leerlingen een ander boek pakte om begrippen te zoeken. Wij gebruiken BioInteractief, maar soms werd voor Biologie voor Jou gekozen. Die hebben we dan ook in het lokaal staan, naast bijvoorbeeld Samengevat, Bioboek en Kijk Woordenboek. Het wordt allemaal gebruikt.

Het is een keuze van de docent of het een groepsopdracht of een individuele opdracht is. Wij doen dit nu met 2 Thema’s. Over zintuigen en voortplanting. Zintuigen doen we als groep (met prijsjes voor de groep met de meeste punten in de klas) en voortplanting individueel.

Maar een voorbeeld zegt meer dan 1000 woorden zei mijn vouwvliegtuigboek ooit. Hieronder staat een link naar het LA voor voortplanting zoals wij die vorig jaar gebruikt hebben. Het is vrij te gebruiken. Ik zou het fijn vinden als je bij het gebruik even een opmerking hieronder plaatst. Ook als het geïnspireerd heeft tot iets anders. Ook wil ik benadrukken dat dit maar een voorbeeld is. Opmaak, opdrachten, benadering of Game elementen kunnen naar hartenlust toegevoegd of verwijderd worden.

leerarrangement k12Adobe PDF icon

Geplaatst in blijmakers | Tags: , , , , , , , , | 2 reacties

1 woord, 1 beweging

Weer eens een andere werkvorm is altijd leuk. Vind ik. Of de leerlingen het altijd zo leuk vinden is de vraag. Maar deze keer waren ze volgens mij wel tevreden.

Hoofdstuk gedrag, altijd lastig. Niet zo zeer de stof maar wel de verschillende begrippen. Die halen leerlingen nog al eens snel door elkaar. En omdat ik overtuigd ben dat het begrip gekoppeld moet worden op zo veel mogelijk manieren met verschillende zintuigen zodat het beter blijft hangen, had ik iets grappigs bedacht.

Ik heb ongeveer zoveel begrippen op blaadjes geschreven, zodat de groepjes uit 3 leerlingen bestaan. Deze gaan de betekenis van het begrip opzoeken in bijvoorbeeld het boek. Daarna presenteren ze het om de beurt. Daarbij mogen ze 2 dingen doen. Ze beelden het uit met 1 beweging en roepen of zeggen daarbij 1 woord. Een presentatie duurt soms slechts een moment. De andere leerlingen in de klas letten goed op. Zij moeten raden wat het begrip is.

Het geeft leuke effecten. Sommige leerlingen maken kleine bewegingen die amper te zien zijn en staan wat schuchter voor de klas. Andere gaan vol voor de uitbeelding en staan wild gebarend. Het begeleidende woord wordt uitgeschreeuwd, keurig getimed of hangt er een beetje achteraan. Niets is fout, alles is te draaien naar een goede uitleg. En soms gaat een beeld heel diep en moet het uitgelegd worden.

Er wordt veel gelachen, maar ook veel geleerd. Dat is misschien wel het leuke. Grappige dingen doen en leren. Kortom een echte blijmaker.

Geplaatst in blijmakers | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Geen absentie maar werkinzet registreren. De werkschool

Ik had net mijn derde klas toets nagekeken en voerde de scores in het rekenprogramma die ik in Google Drive heb gemaakt. En er viel mij iets op. Een aantal leerlingen die hard gewerkt in de laatste weken hadden zich verslikt in de toets. Hun cijfers vielen mij tegen. Het is niet leuk om onvoldoendes te geven aan leerlingen die het gezien de inzet in de les, dubbel en dwars verdiend hebben. Maar dit soort zaken zijn dagelijks terugkomende gebeurtenissen in het leven van een docent. Wat ook steeds terugkomt is het tegenovergestelde. Een aantal leerlingen die de lessen vullen met kletsen en achterom zitten, anderen van hun werk afhouden, veel correctie en aandacht van de docent nodig hebben welke niet werk gericht is en vrolijk een fikse voldoende scoren voor deze moeilijke toets.

Dat deed mij verleiden tot deze uitspraak op Facebook.

2014-03-10--1394480982_415x120_scrotDaar werd natuurlijk op gereageerd. ;)

Maar het is goed om te bedenken waarom leerlingen op een school zitten. Het mooie bloempje van kennisnet laat het immers zo mooi zien. Het uiteindelijke doel is immers om te leren werken, leren en Model21CSKN_06leven. En het is dan gek dat we daar geen actieve aandacht aan besteden in de lessen op school. Leren wordt uitgebreid gedaan. Het voorbereiden op het leven zit diep verwrongen in persoonlijke gesprekken, aidslessen, maatschappelijke debatjes en wat niet meer. Maar het werken is een onderbelicht dingetje. Het komt vaak niet verder dan het “heb je het huiswerk af?” Zo ja, dan ben je braaf. Zo nee, krijg je een teleurgestelde blik van je docent of mag je nakomen. Dat laatste zal vast in positieve zin stimuleren, of is dat gewoon dwang?

Dus welkom op de werkschool. Op deze school wordt met alle onderdelen van het bloempje van kennisnet rekening gehouden maar een specifiek onderdeel krijgt de centrale aandacht. Het werken. Ik stel me een open school voor met een aantal domeinen. Dus voor biologie ga je naar het domein mens en natuur. Dit is een mooie ruime omgeving met nisjes, kamertjes, tribunes en klassenopstellingen. In je (digitale) agenda staat vermeldt welke vakken je die dag van plan bent te volgen.  En bij de domeinen zijn docenten die je welkom heten en vragen wat je komt doen. Als leerling geef je aan wat je plannen zijn. Ik wil graag theorie of ik ga werken aan de opdrachten (of het staat al ingepland op een systeem zoals bij de levelschool). Je schat in hoe lang het duurt en gaat aan de slag. Aan het einde van de periode lopen de docenten langs en kijken of je voldoende hebt gewerkt. En nu het grappige detail. De docenten pakken hun Magister app (dat ik dat zeg, maar een ander programma als schooltool of iets dergelijks mag natuurlijk ook) en noteren een okay als het okay was wat ze gezien hadden en niet okay als het niet voldoende opgeschoten is. Let wel, dit doen ze in plaats van een presentie lijst. Dus niet goed werken komt overeen met niet aanwezig zijn. De goede inzet wordt direct beloond. Minder goede inzet betekent dat je een afspraak maakt om op een ander moment buiten je rooster een nieuwe poging te wagen. Een leerling mag alleen een toets maken als de bijbehorende opdrachten en workshops zijn gevolgd. Werken wordt beloond met vooruitgang.

Want ik ben nog steeds overtuigd dat een cijfer geen garantie is voor succes in je latere leven. En het is inmiddels wel bewezen dat leerlingen die hard kunnen werken succesvoller zijn. Al vind ik zo snel alleen wat populistische Amerikaanse sites als: 1, 2 of 3 en een artikel uit Leeuwarder Courant (opent een pdf). Als ik later wat betere artikelen vind zal ik ze hier toevoegen.

Ik vertel leerlingen dat ze hun hersenen moeten trainen om te werken. Je gaat ook geen marathon lopen zonder training. Dus waarom wel jaren niets doen om voor je examen opeens te verwachten dat je kan werken? En nog belangrijker. Als het diploma behaalt is met weinig inzet, zal het des te lastiger zijn om daarna op je vervolgopleiding met een hoger niveau succesvol af te ronden. Je hebt immers geen oefening gehad om je hersenen te pijnigen. En dan kan het nog wel eens een harde leerschool worden. Dat is mijn vaste overtuiging. Het diploma en de cijfers moeten een maat zijn voor inzet en prestaties die je geleverd hebt. Niet of je het kunstje “examen maken” volbracht hebt.

Dus op naar de werkschool en geniet van wat je gedaan hebt!!

Succes!

Geplaatst in blijmakers, de knor in mij, Uncategorized | 1 reactie

Pesten op de basisschool, goed idee

Mijn kinderen zijn er gek op. En ondertussen leren ze nog tellen en rekenen ook. Letterlijk spelenderwijs. Met het kaartspel pesten, dus. De enige vorm van pesten die toegestaan zou zijn bij mij, als ik op een basisschool les gaf.

Image

Een kaartspel is het enige wat je nodig hebt. En deze zijn mijn favoriete. ;)

Het spel is simpel en snel uit te leggen en de regels zijn goed te onthouden. En alle kinderen kunnen het. Tom (mijn jongste van 6 jaar) was van nature niet een type die het leren aantrekkelijk vindt. Bij hem was de keuze tussen spelen en rennen of schrift en pen een simpele. Doei, ik ben naar buiten. Maar toevalligerwijs kwam het kaartspel om de hoek en hij vindt het geweldig. En terwijl op school het tellen moeizaam ging telde hij hier vrolijk de kaarten die hij moest trekken (wat tot ver boven de 10 kan oplopen). Maar ook van zijn tegenstanders. Ook leuk dat ze soms al vluchtig kaarten tellen. “Jij kan geen harten meer hebben, dus gooi ik harten op, haha”. Tact gaat zonder enige vorm van instructie een deel uitmaken van het spel. En het tegen je verlies kunnen is de lastigste van alle vaardigheden die er bij komen kijken.

Zouden er scholen zijn die leerlingen laten pesten? Of andere kaartspellen doen tijdens de lessen? Ik ben benieuwd.

Noot: wat ik wel doe is kwartetspellen laten maken. Bijvoorbeeld bij het hoofdstuk voeding en vertering verschillende voedingstoffen en daarbij 4 voedingsmiddelen. Of bouw- brand- reserve- en beschermende stoffen verdelen over verschillende voedingsmiddelen. Dat werkt leuk en leerlingen vinden het leuk creativiteit in de biologieles te gebruiken. Als er tijd over is, zitten ze het spel te spelen in de les. Soms met verschillende spellen door elkaar.

Edit: ik bedenk me dat er natuurlijk talloze andere spellen zijn die helpen bij het tellen en rekenen. Mens erger je niet (met 1 of 2 dobbelstenen), Yathzee, Barricade en vele andere. Als je aanvullingen hebt, hoor ik het graag.

Geplaatst in blijmakers | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Cups song filmpje

Tja, dan heb je een plan en dan wil je dat doen.

In mijn geval wilde ik het liedje de cups song uitvoeren met een aantal leerlingen. En na wat teleurstellingen en heroverwegingen is de eerste versie gelukt. De leerlingen waren geweldig. De hulp van een aantal vierde klassers die goed konden zingen en ritme houden was van groot belang. Waarvoor nog steeds grote dank.

Aandachtspunten:

  • voor het editen heb je een expert nodig.
  • Een expert op het gebied van hoe een muziekstuk wordt opgebouwd zou handig geweest zijn.
  • Ook voor het filmen en bewerken en het opnemen van geluid. Dat had veel beter gekund.
  • De kwaliteit van het filmpje is de kwaliteit die de leerlingen tonen. Ik heb niet meer er van gemaakt. Dit is het. Ik had natuurlijk veel meer kunnen inbrengen. Maak je daarmee het filmpje misschien beter? Ja. Kun je daarmee zien wat leerlingen ingebracht hebben qua vaardigheden? Dat weet ik niet.

Het resultaat staat dan hier.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Onderwijs is geen bandana trucje

the_vanishing_bandana_tEr is een “magisch kunstje” dat de Bandana truc genoemd wordt. Ik kwam het toevallig tegen bij een zoektocht op youtube die het beste omschreven kan worden als zinloos doorklikken. Deze keer werd het uitgevoerd door Carl-Einar Hackner. Later kwam ik hetzelfde kunstje tegen bij een andere illusionist, David Copperfield.

Dat deed me ergens aan denken. In het onderwijs hebben we vaak de neiging om elkaars trucjes over te nemen. “Wat bij mij goed werkt” met vervolgens een tip. Een iets meer doordrongen versie is die van “Wat na onderzoek gebleken is ….” met een daarna een model die aan het onderzoek gekoppeld is. Dat laatste had ik vooral bij het artikel over Opbrengst Gericht Werken (pdf), die mij gevraagd is door te lezen. Natuurlijk zit er een kern in die niet te ontwijken is. Dat wat bij een ander werkt is wellicht nuttig om over te nemen. Vooral als de “opbrengst” goed is. Ook uit de onderzoeken van Marzano en Hattie (die ook in het rapport van OGW worden genoemd als achterliggende basis) is veel nuttigs te halen.

(Even schrikken. Nu volgt een woord die volgens sommigen (1, 2) niet meer genoemd mag worden in het onderwijs)

Maar het vervelende van een idee van een ander is dat het een trucje bij jezelf kan worden. Het is echt leuk om de 2 filmpjes van de bandana truc te vergelijken. Het is precies wat je met een tip zou moeten doen. David Copperfield is van mijn 2 voorbeelden de eerste, die het heeft opgevoerd. Zou Carl-Einar het van hem hebben overgenomen? Het is een glad verhaal, zonder fouten of uitglijders. Het zwaaien met de banaan laat hij ook achterwege en het contact met het publiek is keurig getimed. Gegarandeerd succes. Carl-Einar Hackner doet dezelfde truc, maar op een geheel eigen wijze. Wat bombastischer en in mijn ogen is de humor meer centraal dan de truc zelf. Bij Copperfield ga je meer voor het spektakel en bij Hackner om te lachen. Copperfield straalt professionaliteit uit, Hackner klungeligheid. Of dit zo is, laat ik aan de toeschouwer.

Het gaat dan ook niet om de truc, maar om de performance. En tegelijkertijd “leggen” ze hetzelfde uit. Waar de vraag, wie dat het beste deed, zeer subjectief is voor de toeschouwers En zo is onderwijs ook. Mijn methode kan een heel ander effect hebben op leerlingen dan die van een collega. Mijn onderliggende boodschap tijdens een les en daarmee de kleur die ik aan mijn onderwerp geef, kan het verschil zijn tussen de stof begrijpen of de aandacht verliezen.

Het enige probleem is dat er geen inspectie bij Copperfield en Hackner op bezoek komt (of het moeten de recensenten zijn) en bij ons wel. En moeten zij zich conformeren aan bepaalde richtlijnen? Dat denk ik wel. Net zoals docenten dat moeten doen. Je blijft mens, met je eigen aardigheden. Laten we dat vooral zo houden.

En een doordenker tot slot: Ook als je de Mona Lisa steelt, zul je nooit Picasso worden.

Geplaatst in blijmakers, filmpjes | Tags: , , , , , , | 2 reacties

Gmail shortcut keys

Gmail_logoSinds een tijdje gebruik ik in plaats van een tablet een “ouderwetse” laptop *. Het valt me op dat mijn productiviteit stijgt en het aantal letters die ik kan tikken toegenomen is. Ook als ik het vergelijk met bijvoorbeeld een Asus Transformer Tablet met toetsenbord of een iPad met een Bluetooth toetsenbordje. Nadeel is een mindere gebruiksduur van de batterij. Maar daarvoor hebben we netsnoeren uitgevonden.

Maar daar ga ik het niet over hebben. Onze school heeft er voor gekozen om Gmail en de andere “Apps” van Google te gebruiken als productiviteitseenheid in de cloud. Het werkt allemaal heel handig. Agenda, Gmail de Gdrive communiceren vlekkeloos met elkaar, maar daar een andere keer over.

Gmail is een leuke combinatie van dat wat gewoon efficiënt is. Het is makkelijk in te delen, werkt op elk device en integreert ook goed met de eisen van een school. Een van de dingen die ik vrij vervelend vind is om tijdens het werken te moeten switchen tussen toetsenbord en mousepad/muis. Bijvoorbeeld om van een te lezen bericht terug te gaan naar het postvak in. Omdat ik bij het browsen keyboard shortcuts ook erg handig vindt, ben ik ook op zoek gegaan naar deze toepassingen in Gmail. En na een Google snel gevonden. De eerste tip is dan meteen goed te lezen. Druk op ? voor de help pagina met alle snelkoppelingen….

Welke voor jouw handig zijn is natuurlijk persoonlijk. Ik gebruik “k” en “j” (vorige of volgende bericht) veelvuldig en vind “_” een geweldige (markeren als ongelezen en terug naar Postvak In). Ook Ctrl Enter om een bericht te versturen vind ik een heerlijke. Deze laatste geeft naast de snelheid zo’n heerlijke beweging als  linker Ctrl ingedrukt wordt gehouden en een triomfantelijk tikje op de Enter. Daarna staar je naar het bericht dat verzonden wordt en het terugkeren naar Postvak In. Het voelt opgeruimd en efficiënt.

Als je dus een computer gebruikt voor je Gmail kun je hier wellicht voordeel aan hebben. Veel plezier ermee.

Ook voor Gdrive en Calendar zijn sneltoetsen te gebruiken.

*: Voor de geïnteresseerden: Een Asus Vivobook (met touchscreen) waarop standaard Windows 8 is geïnstalleerd. Daar heb ik een van mijn favoriete Linux versies naast gezet en daar werk ik voornamelijk mee. Dit is Crunchbang linux. Leuk zijeffect is dat Crunchbang ook key shortcuts kent. voorbeelden: Window-key en w start de browser. Window-key f start de bestandsbeheerder. Als je er eenmaal aan gewent bent is niets zo snel. Naar mijn mening dan. Windows 8 kent trouwens dit fenomeen ook: key shortcuts. Het is waarschijnlijk al bedacht bij de eerste computer keyboards….
Geplaatst in ict algemeen, mediawijsheid | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen