De leerlingen van mijn school kennen hem al. Mijn adagium die ik regelmatig uitleg.
Het zit namelijk zo. Als leerling (en waarschijnlijk is dat voor elk mens hetzelfde), wil je met zo min mogelijk moeite, je resultaat behalen. Voor sommige momenten moet dat resultaat maximaal zijn. Voor andere precies zoveel dat je verder kan. Dat laatste kan je zesjes cultuur noemen en het eerste “high performance”, maar zo simpel is het nou ook weer niet. Andere keer maar eens over keuzes hebben.
In ieder geval heb je als leerling werk te doen. Opdrachten maken, doorlezen, overleggen, toetsen, noem maar op. Als je dat niet doet -je denkt dan lui te zijn- komt er met pech een moment dat het nadelig werkt. Je moet het alsnog doen op een vervelend moment, of je overgeschreven werk moet nog een keer, of die onvoldoende voor de toets ingehaald (of een heel jaar….), je slechte luisteren bij je overleg resulteert in ontevreden collega leerlingen, dus allemaal dubbel werk. Maar wel het resultaat van je manier van luiheid om dingen niet of onjuist of zonder aandacht te doen.
En valt het je niet op, dat die kids die braaf het huiswerk maken, minder stress en meer tevredenheid hebben? En is het ook niet zo dat als het bij hen niet goed gelukt is zij sneller accepteren, want ze hebben uiteindelijk er alles aan gedaan? Als ze het niet niveau niet halen lag het niet aan de inzet.
En het aller prettigst. Doordat ze het af hadden, kunnen ze op de stressmomenten (les of toets inhalen, of andere lekkere sancties) achterover zitten. En het belangrijkste wat er nog aan kleeft dat dit moment van luiheid zich vertoont in tevredenheid. En dat kan best stoer zijn. Of heel lekker aanvoelen.
Ooit een klas mogen lesgeven (4vmbo) die werd bevolkt door een allegaartje aan leerlingen. Rechtsachter de voetbalfans, wat hippe meiden ervoor en links aan het raam een beachboy, met zijn eigen surf en kite bedrijfje. Er zaten nog vele andere interessante leerlingen in, maar deze hadden een gedrag die een sleutel vormde voor de sfeer in de klas. Voor hun was het simpel. Zonder diploma geen vervolgopleiding of eigen bedrijf. De voetbalfans werkten niet heel hard uit zichzelf, maar voelden wel de trend die neergezet was in de klas. In deze klas was werken niet vies, werden vragen gesteld om te begrijpen. En als her werk gedaan was (of bijna) mochten ze van zichzelf “chillen”. Zoals je begrijpt was mijn invloed gering. 
Dit groepje trok de klas min of meer mee, wat een geweldige sfeer gaf. “Be lazy, work hard” in optima forma. Het effect was ook dat de flow zo prettig was, dat er onbewust extra tijd van mij werd ingestoken. Een bijeffect die er voor zorgde dat mijn kwaliteit van lesgeven hoger werd. Mijn lesgeven werd vrijer en ik durfde verder te gaan in het neerzetten van stukjes theorie, wat soms eindigde in een one-man-show, met aandachtig luisterende en vaak lachende pubers.
Andersom geldt het mijn inziens ook. Een goed georganiseerde en voorbereide docent of onderwijsconcept betaald zichzelf terug in extra tijd voor andere dingen. En vooral een goed concept. Dat zorgt er voor dat het voor elke docent in dat team zich gesteund voelt door het systeem en door de grenzen die aan het basisidee van het concept vast zit. Andersom is helaas ook zo (wederom). Een concept die niet alle teamleden meesleept en niet weet ze mee te slepen in het idee, zal ad hoc moeten ingrijpen. En hoeveel tijd “dingen nog eventjes op het laatste moment doen” kost, weten we allemaal. En de opmerking daarna herken je ook vast: “hier moeten we als we tijd hebben nodig eens over hebben………”, waarbij de puntjes de pijnlijke stilte verbeelden.
Toch neem ik me telkens weer voor om lui te zijn. Goed te plannen, voor te bereiden en af te ronden. Moeilijk hoor. Maar vertel dat niet aan mijn leerlingen. Ze zouden eens een voorbeeld aan mij nemen.
