De pluim

Soms kan onderwijs zo ingewikkeld zijn. Ik werk op een vmbo op alle niveau’s. We hebben daar een natuurlijkleren concept in de bovenbouw en onderbouw. Ik ben ooit de school in gekomen vanuit de bovenbouw stroom van natuurlijkleren. Dit jaar mocht ik ook onderbouw natuurlijkleren les geven. Overigens heet dat bij ons IVAR en is de term natuurlijk leren al lang verlaten voor betere inzichten, maar dat doet er even niet toe.

Ik irriteerde me al een tijdje. Vooral aan mijn eigen gedrag. Ik kwam de klas binnen (waar de leerlingen volgens een opdrachten lijst aan het werk zijn) en moest de leerlingen consequent vermanen. Pak je spullen, doe je boek open, niet naar de wc, geen spullen uit te kluisje halen, geen muziek luisteren, en zo verder. Ik irriteerde me niet zo zeer aan de leerlingen. Die zijn net als andere mensen bezig lui te zijn. Het zijn ook nog pubers met een complexe relatiestructuur. Kletsen gaat voor werken en dissen gaat voor kletsen. Als jij stil bent valt dat meer op, dus …..

Ik irriteerde me aan mezelf. Ik wil geen fronsende betweterige knorrende docent zijn die alleen maar aan het corrigeren en repareren is. Ik wil dat ze hun doelen bereiken.

Dus ging ik zitten en kijken naar de leerlingen. Een tijdje waarnemen. En ach, of ik nu politie agent speel of niet maakte niet veel uit. En zo’n momentje van gelatenheid brengt deze keer een idee. Ik heb ter plekke kleine kaartjes gemaakt waar ik “Pluim” op schreef. Ik bekeek de leerlingen en bepaalde wie zelfstandig aan het werk was. Halverwege heb ik de goed werkende leerlingen uitgelegd wat mijn bedoeling was. Als ze goed bleven werken gedurende mijn lesuur kregen ze een pluim met mijn handtekening en hun naam. Bij 5 pluimen kunnen ze een halve punt extra kopen tijdens de grote toets. Aan het eind van de les kregen de leerlingen die het tot dan toe hadden volgehouden hun pluim. Die werd gevierd natuurlijk en deze leerlingen maakten op hun manier reclame voor de pluim. Dat gaat dan in de geest van: “als die man je ziet werken, as dat ie er is, geeft ie je zo’n dingetje. Dan kun je tijdens je toets extra punten krijgen”. De rest van de klas gaat bedelen, maar omdat ik nu de tijd had genomen om de klas te observeren kon ik aardig aangeven hoe hun gedrag was. En omdat de regels duidelijk waren werd het geaccepteerd. De eerste les gaf ik 5 pluimen weg, de tweede 18. Daar zijn we nu.

Het belangrijkste nadeel is dat je leerling extrinsiek motiveert. Je zou kunnen zeggen dat ze een kunstje doet voor de docent voor een koekje die ze voorgehouden wordt. Ik vind het dan ook heel belangrijk dat ik duidelijk uitleg waarom ze het krijgen, of waarom net niet. Met de nadruk op het gedrag dat ze vertonen. Het andere nadeel kan worden dat ze niet meer werken, zodra de pluim zachtjes naar de achtergrond verdwijnt, of als die halve punt niet meer nodig is (immers: mijn ervaring is dat leerlingen die hun werk doen, ook hogere cijfers halen, dus ook minder behoefte hebben aan een extra beloning). We zullen zien.

Het grote voordeel is nu dat leerlingen meer werken in het uur en -heel belangrijk- meer vragen stellen. Ook is mijn contact met de leerlingen veel positiever. Ik beloon ze nog eens extra door inhoudelijk met ze aan de slag te gaan. De leerlingen die niets doen, worden niet geholpen, kom ik niet bij langs. Ik zag vooral bij de tweede les dat leerlingen ‘dan maar’ aan het werk gingen en daarna vragen gingen stellen.

Een ander interessant punt is het puntensysteem wat ik wil koppelen. Het spel van de punten. Leerlingen kopen met hun pluimen een extra punt. Die voegen ze bij de toets, zodat ik ze weg gooi en dan hun cijfer verhoog. Het idee van een betaalmiddel komt dan naar voren. Ik spreek liever van bewijsjes, daarover later meer.

Maar dit systeem komt ook voor in games. Wat als ik het systeem uitbreid met bonusopdrachten die verplicht zijn, maar alleen te doen zijn voor een aantal pluimen? Of een nakijkboek ook met pluimen moet worden aangevraagd? Of het uitgeven van een geheime code die achter op een pluim staat. Deze kun je op de Elektronische Leeromgeving (elo) intikken, waar dan een oefentoets verschijnt of leertips, of de vervolgopdracht, of een leuk filmpje of stripverhaal. Of een maximum stellen aan het aantal pluimen, waardoor ze een extra waarde krijgen. Als 1 van de pluimen een geheime elo code heeft die voor de hele klas van belang is, is het zaak voor de klas dat zoveel mogelijk pluimen bemachtigd worden. En dan gaat het aardig naar een coöperatief spel om de pluimen. Een tussentijds SO hoeft dan niet meer een cijfer te krijgen, maar geeft een pluim bij een voldoende.

En ik ben overtuigd dat als leerlingen merken dat als het leren iets leuks is, waar je acties direct effect hebben en gezien worden door de volwassenen om hun heen, het “spel” duidelijk is, zij beter werken.

Het andere voordeel van de pluimen is dat de mentor (coach) bij de periodieke portfoliogesprekken te zien krijgt hoe een leerling werkt. In plaats van een mooi verhaal die de leerling verteld, laat hij met de pluimen het bewijs zien van zijn inzet en werklust.

En niet te vergeten. Ik heb er lol in en ga met plezier naar deze klassen toe.

Soms kan onderwijs zo simpel zijn.

Over lighans

Berijder van Quest nummer 1.
Dit bericht werd geplaatst in blijmakers en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s