Leerarrangement

We kennen allemaal het type les zoals we dat allemaal kennen. Leerling komt binnen, docent zorgt dat de bende stil is, hun spullen op tafel leggen en hun mond houden. Docent vertelt een verhaal, leerlingen mogen op gezette tijden reageren. Als docent klaar is, mogen leerlingen aan het werk. Dat noemen we frontaal lesgeven want de aandacht van de docent is “en face” gericht op de leerling. Ander eigenschap is dat de verantwoording over hoe de les gaat bij de docent ligt.

Nu zijn er een aantal manieren waarmee docenten proberen de verantwoording en aandacht te verschuiven van de docent naar de leerling. Flipped classroom is een moderne term om dat ongeveer aan te duiden. Jelmer Evers is de Flip goeroe in Nederland. Nog extremer is mijn idee over levelschool. Ik heb alleen de moed of kans nog niet dat uit te voeren. In het verleden ben ik bezig geweest met Natuurlijk Leren op onze VMBO-tl school. Het was bedoeld voor leerlingen die iets meer wilden.

En ik kan me de allereerste les nog heel goed herinneren. Vooral het flippen van de klas. Letterlijk. Ik liep van mijn “normale” les naar het Natuurlijk leren lokaal. De deur was dicht maar het was allerminst stil aan de andere kant. Er leek wel een opstand aan de gang. Op het moment dat ik de deur open deed, draaiden een paar hoofden naar me toe en werd ik vervolgens bestormd door een aantal leerlingen, waardoor ik niet het lokaal in kon.
“Kunt u die stamboom opdracht even uitleggen?”, “Wanneer ging ik mijn eerste workshops doen?”, “Kunt u de examenvragen even aftekenen?”. En dat schreeuwend door elkaar.
Mijn wedervraag was of ik binnen mocht komen. Dat mocht, als ik maar… Het bizarre gevoel dat je dus al achter loopt op het moment dat je binnen komt en dat een super fijn gevoel is en leerlingen zelf aangeven wat hun behoeftes zijn is waanzinnig. Ze hadden immers de opdrachten al en ze hadden al school gehad, dus waren ze voorbereid op wat ze gingen vragen. De leerlingen zorgden voor hun werk en de docent faciliteerde, verwees, vroeg en beoordeelde. Bij Natuurlijk Leren is het een totaalconcept van klassen die met een team vakdocenten te maken hebben. Daardoor stond het als een huis en werkte het goed. Helaas mocht dit concept op onze school maar 5 jaar bestaan.

Ik bleef altijd een beetje verlangen naar die eerste les (en de 4 jaar daarna). Ik ben onbewust naar een vorm blijven zoeken die dat een beetje nastreeft. Niet zo zeer meer naar een manier waar de leerling de volledige verantwoording heeft, maar iets tussen docent en leerling in. Dat past ook het beste bij mijn school en daar uit volgend de leerling die voor onze school gekozen heeft.

Leerarrangement

Leerarrangement

En toen kwam het leerarrangement van Frans Ottenhof op mijn weg. Notabene een oud collega van mij. Een leerarrangement (LA) heeft veel weg van Natuurlijk Leren, echter het is niet schoolbreed maar per vak in te passen. En natuurlijk daardoor veel kleiner en dus makkelijker op te zetten.

Het woord arrangement kun je letterlijk nemen. Het is een soort menukaart waar leerlingen uit kiezen wat ze willen doen. Een aantal opdrachten zijn verplicht, een uit een ander aantal oprachten mag je als leerling een keuze maken. Ik heb daar een overzicht van workshops aan toegevoegd en wat er besproken wordt. Hiermee heeft de leerling een overzicht van ongeveer 6 weken werk of 1 thema uit ons boek.

Je rol als docent verandert direct. Nu kom ik binnen en vragen leerlingen of ik een bepaalde workshop wil doen. Die doe ik klassikaal (zie later) en daarna maken leerlingen een keuze waar ze mee aan de slag gaan. Soms wilt een groepje extra uitleg, een ander A3 voor een begrippenlijst, weer anderen willen achter een device, en zo verder. Als iedereen weet wat zijn/haar plan is kan ik mijn extra uitleg doen en daarna rond lopen. En dan ben je uitlegger (van een opdracht of stukje theorie), spelleider, coacher en faciliteerder. En natuurlijk controleur en aftekenaar. Er wordt met je onderhandeld en er wordt gesjacherd. Dat hoort er ook bij. De rol van de docent is veel actiever. Een leerling kan een LA niet doen zonder vragen te stellen. Daarvoor zijn de opdrachten te summier uitgelegd. En dat eist best veel van een leerling en de docent. Je komt sneller tegen je eigen grenzen aan en de tijd vliegt.

Omdat we nou eenmaal een cijferschool zijn en er inzet/werkhouding moet worden beoordeelt is er een puntensysteem bij bedacht. Dit is ook een beetje game based merk ik. Leerlingen gaan opeens thuis werken zodat ze wat extra puntjes krijgen, of vragen welke opdracht snel punten oplevert als er nog weinig tijd is. En natuurlijk volgt er een good old Toets aan het einde.

Ander verschil zijn de workshops. In de 6 weken tijd geef ik ongeveer 7 klassikale instructies van ongeveer een 10 tot 30 minuten over 1 onderwerp. De rest van de uren werken de leerlingen. De workshops zijn min of meer gekoppeld aan de opdrachten, maar dekken niet alle stof af. Willen leerlingen meer, ….. dan vragen ze dat. En dat doen ze. Bij ons is in tegenstelling tot bij Frans Ottenhof elke workshop verplicht en tevens dan startmoment van een les. Frans Ottenhof kiest er voor om de workshops ook op te nemen in het LA. Ik vond het voor ons niveau leerlingen (VMBO-tl) al keuze genoeg en dit ook sturing genoeg.

Wat me bij het schrijven van dit stukje ook opviel is dat een LA redelijk methode onafhankelijk is. Het is gebeurt dat leerlingen een ander boek pakte om begrippen te zoeken. Wij gebruiken BioInteractief, maar soms werd voor Biologie voor Jou gekozen. Die hebben we dan ook in het lokaal staan, naast bijvoorbeeld Samengevat, Bioboek en Kijk Woordenboek. Het wordt allemaal gebruikt.

Het is een keuze van de docent of het een groepsopdracht of een individuele opdracht is. Wij doen dit nu met 2 Thema’s. Over zintuigen en voortplanting. Zintuigen doen we als groep (met prijsjes voor de groep met de meeste punten in de klas) en voortplanting individueel.

Maar een voorbeeld zegt meer dan 1000 woorden zei mijn vouwvliegtuigboek ooit. Hieronder staat een link naar het LA voor voortplanting zoals wij die vorig jaar gebruikt hebben. Het is vrij te gebruiken. Ik zou het fijn vinden als je bij het gebruik even een opmerking hieronder plaatst. Ook als het geïnspireerd heeft tot iets anders. Ook wil ik benadrukken dat dit maar een voorbeeld is. Opmaak, opdrachten, benadering of Game elementen kunnen naar hartenlust toegevoegd of verwijderd worden.

leerarrangement k12Adobe PDF icon

Over lighans

Berijder van Quest nummer 1.
Dit bericht werd geplaatst in blijmakers en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op Leerarrangement

  1. Bart zegt:

    Leuk stukje weer Hans. Ik kom binnenkort maar eens kijken in je les

  2. Pingback: Gesprekje over creativiteit | Jong leren

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s