Ina en Gerrit. Over insuline en glucagon

Die hormonen zijn ontzettend lastig voor vmbo leerlingen. Gelukkig hoeven ze de negatieve terugkoppeling als term niet te leren, maar hoe insuline en glucagon met elkaar “samenwerken” moet dan wel behandeld worden. Als je te weinig verteld is het niet duidelijk. Dus je moet toch iets verder dan de processen. Het totaalplaatje moet ook in beeld komen. Eigenlijk lukt het mij nooit helemaal goed.

Ik herinner me dat ik ooit op mijn opleiding iets heb moeten leren met moleculen die elkaar volgen, of iets. Een collega student heeft het me helemaal weten uit te leggen met treintjes. Het gevolg is dat ik nog steeds met veel plezier terug denk aan die treintjes uitleg, maar geen idee heb wat het onderwerp is.

En daar kwamen Ina en Gerrit in beeld. Ina en Gerrit zijn buren. Ze hebben een pesthekel aan elkaar en willen een muur tussen hun tuinen bouwen. Maar zoals slechte buren het betaamd, wil Ina een groene muur en Gerrit een rode. Dus elke keer als Ina ziet dat Gerrit een rode muur heeft gebouwd breekt ze die af, pleurt die stenen weer bij hem in de tuin en bouwt haar eigen groene muur. En Gerrit doet dat ook.

In tekst is dat wat warrig. Maar ik heb rode en groene Duplo! Daarmee bouw ik de muren en als ik poppen had zou het een nog beter beeld zijn. Maar een blaadje werkt ook.

De leerlingen komen na een tijdje met de suggestie dat ze beter samen zouden kunnen bouwen. En ik bouw op hun advies een gemengde muur. En elke keer vult of Ina of Gerrit hun kleur aan door de andere af te breken.

En dan de vraag aan de klas wat dit met hormonen te maken heeft. Ze weten het niet.

Ik leg dan uit. Ina is het hormoon Insuline. Gerrit is het hormoon Glucagon. Ina/Insuline bouwt glucose om in glycogeen. Gerrit/Glucagon bouwt glycogeen om in glucose. Opnieuw ga ik de muur bouwen, maar nu met de nieuwe namen erbij.

Bij sommigen verschijnt enig begrip. Dat is al heel wat. Maar dan zijn we er nog niet. De hormonen zijn afhankelijk van elkaar. En dat is een dingetje. Nu leg ik het op de grond met de namen van de stoffen er bij. Ik zet pijltjes op de onderdelen die meer of minder worden en vertel vele malen wat er gebeurt. Leerlingen schrijven het op hun begrippenlijst. Grappig is dat leerlingen vragen om het op verschillende manieren uit te beelden. Ze kiezen die manier op, die zij prettig vinden en schrijven dat op. Er is een moment waar ze met elkaar kort aangeven welke ze gekozen hebben. Ik zelf vind voorbeeld 2 (zie afbeeldingen) het leukste, ook omdat de negatieve terugkoppeling daar goed te zien is. Meeste leerlingen kiezen voor het meer “rechtlijnige” voorbeeld 1.

Ik heb nog veel meer trucjes in de woorden gelegd. Met onderstreept geef ik aan dat het proces in de lever plaatsvindt. Schuin gedrukt wordt geproduceerd in de alvleesklier. En niet te vergeten de kleuren. Ik merk dat ik cursief en onderstreept niet vertel. Als ze het vragen wel, maar niet eerder. Het kan ook allemaal maar verwarrend werken. De hele tijd zoek ik naar een compromis tussen wat ze kunnen begrijpen en wat ze moeten leren.

En dan de hamvraag. Heeft mijn toneelstukje met duplo effect opgeleverd? Ik heb geen idee. Ik heb het net gedaan. Dus kan daar niet veel over zeggen. Toets is ook nog komende. Wat wel heel leuk was, dat we er als klas lol in hadden. 😉

En ik vraag me af waarom ik dit blog. Is het omdat ik trots wil tonen wat ik doe in de klas? Ja, natuurlijk. Maar alleen dat gaf mij geen aanleiding. Misschien ook dat het voor mij een leuke uitvinding is om een verhaal met stuk theorie te koppelen. Stiekem hoop je dat ze Ina op de toets schrijven. 😉 Maar misschien ook om te laten zien dat modern onderwijs (wat dat ook zijn mag) ook is dat je een zooi papier verscheurt en neerlegt op de grond en samen bekijkt. Statisch om naar te kijken en dynamisch als er iemand aan zit. Dat leerlingen het bij me gewend zijn dat hun docent op zijn knieën zit om leerlingen in een kring iets uit te leggen. Dat ze net zo lang mogen vragen tot ze het begrijpen. En misschien wel om die zelf voldane gezichten te zien als het ingedaald is. Dat besef dat ze “iets heel moeilijks” begrepen hebben.

Advertenties

Over lighans

Berijder van Quest nummer 1.
Dit bericht werd geplaatst in Biologie, blijmakers, Uncategorized en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s